En güçlü propaganda ve manipülasyon aygıtı: Sosyal Medya

Sosyal medya platformlarının siyasi aktörlerce kullanılması bugün zaruri hale geldi. Öyle ki, TikTok gibi eğlence amaçlı bir platformda dahi siyasi liderler görülebiliyor.

ÖZEL HABER 20.02.2020, 09:41 20.02.2020, 10:32
En güçlü propaganda ve manipülasyon aygıtı: Sosyal Medya

Sosyal medya platformlarının kitleleri birlikte hareket ettirebilme özelliği, organizasyon kültürünü hızlandırabilmesi, propagandayı hiç olmadığı kadar güçlü kılan bir özellik olarak karşımıza çıkarıyor. Öyle ki, sosyal medya platformlarının siyasî aktörler tarafından kullanılması günümüzde zaruri hale geldi.

TikTok kullanan siyasî parti lideri Ahmet Davutoğlu

Gelecek Partisi’nin kurucu Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, "Gençlik nerede biz oradayız" deyişiyle sosyal medyayı daha aktif kullanacağına işaret ediyor. TikTok kullanarak gençlere daha yakın olmayı arzu ettiğini söyleyen Davutoğlu, bu duruşuyla gençliğe daha da yakınlaşacağını ifade etti. Kurduğu partinin adını Gelecek Partisi koyması bu aşamada da manidar. Gelecek ve teknoloji, birbiriyle yüksek ilişkiye sahip terimler… Genç nüfusun yoğunluk gösterdiği TikTok gibi platformlarda parti isminin daha çok geçeceği tahmin ediliyor. Bu tahmin ise analitik çözüm üreten şirketler tarafından partilere öneriliyor.

Siyasi partiler sadece kitlelerin dikkatini çekerken, sosyal medya platformları algoritma yapılarıyla kitleleri istediği gibi keskin bir şekilde bizzat platformların kendileri tarafından yönlendirilebiliyor.

Sosyal medya platformlarının altyapısını oluşturan algoritmalara müdahale etme yetkisi olmayanlar da oluşturdukları yazılımlarla dinamik veri toplayabiliyor, kitlesel hareketleri yine sayısal verilerle tahmin edebiliyorlar.

Kitleler keskin bir şekilde yönlendirilebiliyor

Google, Facebook, Twitter, Instagram, TikTok gibi birçokları kullanıcıların trend oluşturduğu konuları topluma açıyor. Açılan verilerin verdiği sonuçlara göre trend oluşturabilme maddi gücüne sahip alanlar açılıyor. Doğrudan sayısal verilerden çıkarımla elde edilen tablo ve grafiklerle kitlelerin eğilimleri ölçülebiliyor, kitlesel kırılma noktaları hesaplanıp yeni trendler en keskin yollarıyla ve düşük hata paylarıyla oluşturulabiliyor, kitleler sosyometrik yordamlarla grup tiplerine göre hareket ettiriliyor.

Gezi Parkı Eylemleri Twitter’da manipüle edildi

Sosyal medya platformlarının meşruiyeti tartışılmaya devam ediyor. Bu durum siyasi partiler tarafından seçimde başarılı olmak için kullanılırken, istihbarat, casusluk gibi birçok amaca binaen de kullanılabilir. 2013’te “Gezi Parkı Eylemleri” henüz çok büyümeden Twitter’da oluşturulan organizasyonların birçok manipülasyon süzgecinden geçtiği tartışıldı. Gezi Parkı Eylemleri, kitlesel hareket için kırılma noktası oluşturdu ve sosyal medya platformlarının belli yapılar aracılığıyla yönlendirici olduğu kanaati getirildi. Kitleler Twitter yordamıyla organize edildi. Gezi Parkı Olayları ile ilgili Twitter üzerinden birçok casusluk ve istihbarat faaliyetinin Türkiye aleyhine yapıldığına dair birçok cezai işlem uygulanmaya devam ediyor.

En güçlü manipülasyon aygıtı: Sosyal medya

İnternet devleri; görünürde siyasi parti veya casus olmasalar da ellerindeki teknolojilerle kitleleri bugüne kadarki istihbarat yöntemlerinin tamamından daha güçlü bir şekilde manipüle edebiliyor, propaganda aracı olarak lehine gelişebilecek şekilde sunabiliyorlar. Sosyal medya platformları bağımsız görünse de kitleleri güçlü bir şekilde etkileme gücüne sahip.

Veri bilimi danışmanlığı alanında faaliyet gösteren Cambridge Analytica;  Trump’ın başkan seçilmesi ve Brexit referandumu kampanyalarında da büyük rol oynadı. Sosyal medya kullanıcılarını manipüle etmesiyle o dönemde de suçlandı.

Gerek iş dünyasında, gerek siyasette kitlelerin verilerini kullanarak manipüle ettiklerine dair milyarlarca dolarlık soruşturmalar oluyor ve milyarlarca dolar ceza ödeniyor.

Kitlelerin para akışlarını istedikleri kanallara yönlendirebiliyorlar!

İngiltere’de Brexit referandumunu, ABD’de başkanlık seçimlerini kendi çıkarları doğrultusunda etkileyebiliyorlar. Ülkelerdeki siyasi eksenli protestoları yönlendirebiliyorlar. Çıkar sağlayabildikleri şirketleri arama motorlarında üstlerde çıkartıp kitlelerin para akışlarını istedikleri kanallara yönlendirebiliyor, rekabet ihlâli oluşturabiliyorlar. Acaba gelişen teknolojinin sağladığı fırsatları kullanarak devleşen şirketler aynı fırsatları toplumların eğilimlerini hareket ettirmek için de kullanıyorlar mı? Bunu hangi amaca hizmet etmek için yapıyor olabilirler?

2013 yılında kurulan İngiltere merkezli Cambridge Analytica, Facebook’un veri gizliliği ihlâlinin arka planını oluşturuyor. Cambridge Analytica, 2014’ten sonra yaklaşık 50 milyon kişinin verilerinden karakter analizleri ve eğilimleri ölçmek üzere sonuçlar çıkardı. Firma, Facebook kullanıcılarını segmente (bölümleme) etmek ve Facebook ile birlikte kullanıcı manipülasyonu yapmak gibi suçlamalarla karşılaştı.

Kullanıcıları manipüle etmek ve eğilimleri etkilemek istenen konuyla ilgili içerikler sosyal medya kullanıcısının karşısına sıklıkla çıkarılıyor, kullanıcıların eğilimleri değiştirmek isteniyor.

Twitter, siyasî içerikli reklam ve ilânları yasakladı!

Twitter CEO’su Jack Dorsey, geçtiğimiz günlerde 22 Kasım itibariyle siyasi içerikli ilan ve reklamların sosyal medya platformundan kaldırıldığını açıklamıştı. Dorsey, “Dünya genelinde Twitter’da siyasî ilanlara son verme kararı aldık. Siyasi mesaj gönderme ayrıcalığının satın alınan bir hak değil, kazanılması gereken bir durum olduğuna inanıyoruz.” dedi ve bunu söylemesinin hemen ardından Twitter hisseleri borsada yüzde 1,9 oranında değer kaybetti.

Facebook cezayı kabul etti!

İngiltere Bilgi Komisyonu Ofisi (ICO), Facebook’a Brexit’e ilişkin veri ihlâli ve seçim manipülasyonu yaptığı gerekçesiyle 500 bin sterlin ceza kesmişti. Facebook cezaya itiraz etmedi ve 500 bin sterlinlik para cezasını kabul etti.  Facebook’un kurucu CEO’su Mark Zuckerberg ise konuyla ilgi soruların tamamını yanıtlamayı reddetti.

Sosyal medya manipülasyon aracı olarak nasıl kullanılıyor?

Facebook, Twitter gibi sosyal medya platformları; makine öğrenmesi, derin öğrenme ve yapay zekâ kapsamında kullanıcılarının takip ettiği sayfaları hangi sayfada ne kadar vakit geçirdiğini, ne kadar yorum yaptığını ölçen bir sisteme sahip. Facebook kullanıcıları, aslında istatistiksel segmentasyon-“bölümleme” yöntemleriyle gruplar haline getirilebiliyor. Facebook, sadece insanların demografik verisini tutmakla kalmıyor; insanların ilgi alanlarını, eğitim bilgilerini, kurduğu bağlantılar, gelir sınıfını, siyasî görüş ve konumunu, seyahat bilgilerini, cinsel yönelimlerini de teşhis edecek “makine öğrenmesi algoritmaları” yordamıyla çalışan bir sistem olarak işleniyor. Sadece birey bazında değil, toplum bazında da eğilimlerin sayısal çözülümlerini güçlü bir şekilde kuran durumu karşımıza çıkarıyor.

Sosyal medya platformları değişiyor!

2020’de yeni sosyal medya platformları oluşacağı, veri ihlâli, seçim manipülasyonu gibi davalarla başı belada olan Facebook’un kan kaybedeceği öngörülüyor. Kişisel veri ihlâli gibi skandallarla adı kötüye çıkan Facebook’a artık güvenilmiyor. TikTok gibi uygulamalar şimdiden Instagram ve Facebook’a rakip olmuş durumda. 2020’de sosyal medya platformları Facebook ve Instagram’ın popülerliğinin düşeceği, yerine yeni platformların geleceği öngörülüyor. Wikipedia, “WT:Social” ile şimdiden bu hamleyi yaptı bile. Yakın zamanda TikTok, WT:Social gibi platformları güçlü manipülasyon aygıtı olarak görebiliriz.

ABD Facebook’a destek olabilir!

Ancak TikTok gibi Çinli bir uygulamanın yükselmesinin önü kesilebilir. Süregelen ABD-Çin ticaret savaşında, ABD, Çin’e sosyal medya platformu kozunu vermek istemeyebilir. Yakın zamanda birçok antitröst (rekabet ihlâli) davası temyiz edilebilir. Facebook gibi güçlü bir manipülasyon aygıtı sırtını ABD hükümetine dayayabilir.

Habernediyor.com / Safa Kaçar

Yorumlar (0)
11°
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20