1110 yılında Ay gökyüzünden kaybolmuştu! Nedeni belli oldu

1110 yılından kalma bir yazıda, Ay’ın gökyüzünden kaybolduğu ifade ediliyordu. Araştırmacılar en sonunda bu olayın neden yaşanmış olabileceğine dair bir açıklama buldu.

BİLİM-TEKNOLOJİ 19.05.2020, 00:00 19.05.2020, 10:46 Burak Kaya
1110 yılında Ay gökyüzünden kaybolmuştu! Nedeni belli oldu

İsimsiz bir İngiliz tarihçinin notlarına göre 1110 yılı, felaketlerle dolu bir yıl oldu. Yoğun yağmurların tarlalardaki ürünlere ağır hasar verdiği, kıtlığın İngiliz adalarında kol gezdiği bu yılda, bir mayıs gecesi Ay, gökyüzünden kayboldu.

Bir gece ay kayboldu, peki neden?

Peterborough Günlükleri olarak bilinen kayıtlarda bu isimsiz Anglosakson tarihçisi, “Mayıs ayının 5. gecesinde Ay’ın ışığının akşam boyunca giderek zayıfladığını ve en sonunda da tamamen kaybolduğunu, görülecek bir şey kalmadığını” notlarına ekledi. Öte yandan bu durumun sebebi bulutlar değildi, zira tarihçinin notlarında yıldızları tasvir ettiği görülüyor. Ayrıca Ay’ın kararmasının sebebi gezegenimizin gölgesi de değildi. Öyle olsaydı bronz rengi bir kanlı ay görmesi gerekirdi. Gökyüzünde boş karanlık bir nokta görmezdi.

Peki Ay’ın gökyüzünden kaybolmasına neden olan şey neydi? 21 Nisan’da Scientific Reports’ta yayınlanan bir makaleye göre hem bu olayın hem de o yıl yağan yoğun yağmurların nedeni aynı: yanardağ faaliyetleri.

Unutulmuş yanardağ faaliyetleri

Araştırmacılar, atmosferik optik fenomenlerin antik çağlardan bu yana tarihçilerin ilgisini çektiğini belirtirken, buz çekirdeklerinde yapılan incelemelerin o dönemde yoğun volkanik aktivitelere işaret ettiğini belirtti. Bu aktiviteler 1108-1110 arasında Asya veya Avrupa’da gerçekleşti.

Bilim insanları tarafından, haklarında çok az bilgi kaydedildiği için 'unutulmuş patlama' olarak adlandırılan bu faaliyetlerin, atmosferde yıllarca dolanan partikül yüklü bulutları oluşturma ihtimali bulunuyor. Bu volkanik gaz kütlesi yıldızlar görünmeye devam ederken Ay’ı karanlığa gömmüş ve yoğun yağmurların da sebebi olmuş olabilir. 

Araştırmacılar o dönemdeki volkanik patlamaların izlerini ise Grönland ve Antarktika’daki buzulları inceleyerek buldu. 1108 ve 1110 arasındaki dönemden kalma buz katmanlarında sülfat aerosollerinin artış gösterdiği göze çarptı. 

1110 yılının kayıtlarına göre Avrupa’da 13 farklı bölgede kıtlık ve tarlalarda hasatların büyük zarar gördüğü kuraklıklar yaşandı. 1108 yılında ise güney yarımkürede bilinmeyen bir bölgede ve Japonya’daki Asama yanardağında patlamalar gerçekleştiği belirtiliyor. Bu da çevre felaketlerini tetiklemiş olabilir.

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20