Suskunluk sarmalı: Neden susuyoruz?

İletişim kuramları arasında önemli bir yer tutan ‘suskunluk sarmalı’ kuramını 1976 yılında Alman siyaset bilimci Elisabeth Noelle-Neumann ortaya koydu. Neumann’ın teorisi temelde “Toplumun düşündüklerinin dışında farklı şeyler düşünüyorsanız, bunları dile getiremezsiniz.” diyordu.

BİLİM-TEKNOLOJİ 28.04.2019, 16:40 29.04.2019, 12:03
Suskunluk sarmalı: Neden susuyoruz?

Neumann Almanya'daki seçimlerin hemen öncesinde anket çalışmaları ile Hristiyan Demokratlar ve Sosyal Demokratlar arasındaki oy farkını ölçümlemeye çalışıyordu. Araştırmalarını yaptığı sırada bir grubun düşüncelerini söylemekten çekindiğini fark etti. Araştırmasını bu yöne genişleterek iletişim kuramları için çok önemli yer tutan ‘suskunluk sarmalı’ kuramını geliştirdi.

Neumann, araştırmaları sırasında tartışma ortamında egemen düşüncenin ne olduğu ve düşüncenin ne kadar gür sesle söylendiğinin, öne sürülen argümanlardan daha etkili olduğunu gördü. Düşüncesini kabul ettirmek isteyen anlatıcı bazen bir siyasetçi, bazen kamuoyu önderi, bazen de sade bir vatandaş oluyordu. Düşüncelerini kabul ettirmedeki başarısı ise kitle iletişim araçlarına ne kadar hakim olduğu ile doğru orantılı olarak ilerliyordu.

Çoğunluk ne diyor?

İnsanlar ‘çoğunluğun’ düşüncelerini doğru olarak kabul ediyorlar. Çoğunluğun fikrinin ne olduğunun bilgisine ise kitle iletişim araçları vasıtasıyla ulaşıyorlar. Kısaca örneklemek gerekirse televizyon ekranlarında bir siyasi lideri çok fazla görüyorlarsa ve bu siyasi lider iktidara sahipse söylediklerini doğru olarak kabul ediyorlar. Söylediklerinin doğru olmadığını düşünenler ise çoğunluğun iktidara güvenmesi ve söylemlerini doğru bulması nedeniyle suskunluk sarmalına girerek sessiz kalmayı tercih ediyorlar. Suskunluk sarmalına girmelerinin ise temelinde dışlanma korkusu yattığı görülüyor. Neumann dışlanma korkusunu şu şekilde değerlendiriyor:

  • İnsan toplulukları farklı olan düşünce ve davranışları dışlama tehdidinde bulunur.
  • Topluluk içinde yaşayan insanlar her zaman dışlanma korkusu yaşamaktadırlar.
  • Topluluğun parçası olan insan dışlanma korkusuyla her zaman egemen kanaatin ne olduğunu öğrenmeye çalışır.
  • Toplumun genel kanaatini izleyen birey düşüncelerini söyleme ya da gizleme kararını verir.

Egemen ideolojiye uyum sağlıyoruz

Neumann teorisini temellendirmek için sosyal bir deney yaptı. Bir tren yolculuğu esnasında çoğunluğu sigara içen bir gruba “sigara içmenin sağlığa zararlı olup olmadığı” sorusu soruldu. Çoğunluğu sigara içen grup sigaranın sağlığa bir zararı olmadığını savunarak, sigara içmekte bir engel görmediklerini söylediler. Deneyde dikkat çeken nokta ise şuydu: Sigara içmeyen kişiler bu duruma karşı olduklarını çok alçak sesle söylüyorlardı. Bazı sigara içmeyenler ise bu konuda fikirlerini beyan etmek istemediklerini söylüyorlardı. Deney Neumann’ı haklı çıkarmıştı. İnsan egemen kanaate uyum sağlıyordu. Uyum sağlamayanlar ise suskunluk sarmalına giriyordu.

Bireyler içinde bulunduğu ortamdan dışlanmamak, sahip olduğu mevkiyi kaybetmemek gibi sebeplerle egemen ideolojinin yanında tavır almayı ya da mevcut duruma sessiz kalmayı tercih ediyorlardı.

Neumann’ın teorisi iletişim ve siyaset alanında dikkatle incelendi. İletişim bilimcilerin temel öğretileri arasına giren bu çalışma, siyaset alanında da propaganda süreçlerinde yoğun olarak kullanıldı. Günümüz dünyasında kitle iletişim araçlarına her gün yeni bir tanesi eklenirken, bu araçların insanlara olan etkisi günden güne artmaya devam ediyor. Neumann’ın teorisi doğrulanalı uzun yıllar oldu ve toplumsal yaşamı şekillendirmede siyaset bilimciler tarafından profesyonelce kullanılmaya devam edecek gibi görünüyor.

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20