Obsesif kompulsif bozukluğun temel sebebi nedir?

Sinirbilim çalışmalarının geniş kapsamlı bir incelemesi, obsesif kompulsif bozukluğun (OKB) temelini oluşturan beyin devrelerini ve mekanizmaları ortaya çıkarmaktadır. Araştırmacılar, yeni bulguların mevcut tedavileri daha etkili hale getireceğini ya da yeni tedavilere yön vereceğini umuyorlar.

SAĞLIK 03.05.2019, 14:55 03.05.2019, 15:02 Banu Fırıncılar
Obsesif kompulsif bozukluğun temel sebebi nedir?

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), zihinsel bir sağlık durumudur. Bu hastalığa sahip olanlar, tekrarlayan ve kaygı uyandıran düşünceler veya dürtüler, kontrol edemedikleri davranışlar yaşarlar. Kapının kilitli olup olmadığını ya da ışıkların kapalı olup olmadığını sürekli kontrol etmek OKB belirtileri arasında sayılabilir. Bu belirtiler kontrol edilemez ve bir kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde bozabilir.

OKB tedavileri arasında ilaç tedavisi, psikoterapi ve derin beyin stimülasyonu vardır ancak herkes bu tedavilere cevap vermeyebilir. Bu konuya dair yapılan çalışmalar, OKB hastalarının yalnızca yüzde 50’sinin bu tedavilerle daha iyi olduğunu, sadece yüzde 10’unun da tamamen düzeldiğini ortaya koymuştur. Tedavilerin etkisizliği tıp uzmanlarının, hastalığın nörolojik kökenlerini hala tam olarak anlayamadığı gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Fakat yeni yapılan bir çalışma, araştırmalardaki bu boşluğu doldurmayı amaçlıyor.

Michigan Üniversitesi Psikiyatri Bölümü’nde araştırma görevlisi olan Luke Norman liderliğindeki bilim insanları, obsesif kompulsif bozukluğun temelleri üzerine yapılan çalışmalardan elde edilen verileri analiz ettiler.

Beyin devrelerinin incelenmesi

Norman ve meslektaşları, OKB’ye sahip yüzlerce insanın beyinlerini tarayan çalışmaları analiz ettiler. Aynı zamanda bu hastalığa sahip olmayan insanların beyin görüntülerini de incelediler. Çalışmanın başyazarı, “10 çalışmadan elde edilen verileri, yaklaşık 500 hasta ve sağlıklı gönüllülerden elde edilen bilgilerle birleştirerek, OKB için çok önemli olduğu düşünülen beyin devrelerinin bu hastalığa nasıl bir etkisi olduğunu gördük.” açıklamasını yapmıştır.

Araştırmacılar spesifik olarak, ‘cingulo-opercular network’ adı verilen bir beyin devresine yoğunlaştılar. Bu ağ, beynin merkezinde nöronal yollarla birbirine bağlanmış birkaç bölgeyi kapsamaktadır. Çalışmalar, ilk olarak bu ağı ‘tetikte olma durumu’ ile ilişkilendirdiler. Başka bir deyişle beyin devresindeki bölgeler, potansiyel hatalara karşı tetikte olur ve istenmeyen bir sonucu önlemek için bir eylemi durdurabilir.  

Norman ve meslektaşlarının incelemelerine dahil ettikleri manyetik rezonans görüntüleme (MRG) çalışmalarının çoğunda, gönüllüler beyin tarayıcısı içindeyken hatalara karşılık verdiler.

Çeşitli çalışmalardan elde edilen verilerin analizi, çarpıcı bir örnek ortaya koydu: Obsesif kompulsif bozukluğa sahip olan kişiler, bu rahatsızlığa sahip olmayanlarla karşılaştırıldığında, hatayı tanımayla ilişkili beyin bölgelerinde daha fazla etkinlik gösterirken, hatayı durdurabilecek beyin bölgelerinde daha az etkinlik göstermişlerdir.

Michigan Üniversitesi Psikiyatri Bölümü’nden Dr. Kate Fitzgerald, bulguları şöyle açıklıyor:

“OKB’li kişilerin genellikle davranışları hakkında içgörü sahibi olduklarını ve ihtiyaç duyulmayan bir şey yaptıklarını tespit edebiliyoruz. Fakat araştırma sonuçları hata sinyalinin, hatayı durdurabilecek beyin ağına ulaşmadığını gösteriyor.”

Araştırmacı, analoji kurmaya devam ederek şu örneği veriyor:

“Sanki ayakları, onlara durmalarını söyleyen frenin üzerinde duruyor ancak fren, onları gerçekten durdurabilecek tekerleğe bağlı değil.”

Fitzgerald, “Bu analiz, OKB’de terapi hedeflerine yönelik zemin hazırlıyor, çünkü hata işleme ve engelleyici kontrolün, hastalığa sahip olan insanlarda değişikliğe uğrayan önemli süreçler olduğunu gösteriyor.” diyor.

Araştırmacı ayrıca, bulguların ‘bilişsel davranışçı terapi’ gibi tedavileri nasıl geliştirilebileceğini de açıklamaktadır. “Biz OKB için gerçekleştirdiğimiz bilişsel davranışçı terapi seanslarında, tekerlekler gerçekten duruncaya kadar fren ile tekerlekler arasındaki iletişimi artırmak için, hastaların dürtülerini tanımlamalarına, onlara karşı koymalarına ve direnmelerine yardımcı olmaya çalışıyoruz. Ama bu sadece hastaların yarısında işe yarıyor.” açıklamasını yapan Fitzgerald, “Bunun gibi bulgularla bilişsel davranışçı terapiyi daha etkili hale getireceğimizi ve yeni tedavilere rehberlik edebileceğimizi umuyoruz.” ifadelerini kullanıyor.

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20