Dijital çağın hastalığı Obezite nedir? Obeziteye ne sebep olur?

Obezite; insan sağlığını etkileyebilecek ölçüde, vücutta fazla kilo ve yağ oranı birikmesi halinde meydana gelen tıbbi bir durumdur. Kişinin, obezite hastalığına sahip olup olmadığı, vücut kitle indeksine göre belirlenir.

SAĞLIK 01.05.2019, 15:06 01.05.2019, 15:53
Dijital çağın hastalığı Obezite nedir? Obeziteye ne sebep olur?

Vücut kitle indeksi (VKİ) ya da diğer adıyla boy kilo indeksi (BKİ), bir kişinin yaşına, cinsiyetine ve boyuna göre uygun bir ağırlıkta olup olmadığını değerlendirmek amacıyla doktorlar tarafından kullanılan bir araçtır. Yapılan ölçüm; boy ve ağırlık ile sağlanır.

25 ile 29,9 arasında çıkan boy kilo indeksi, kişinin aşırı kilolu olduğunu gösterir. 30 veya daha da üzeri olan BKİ ise, kişinin birinci dereceden obez olabileceğini düşündürmektedir.

Bel – kalça boyutu, bel – yükseklik oranı ve vücuttaki yağ miktarı ile dağılımı gibi diğer faktörler de kişinin kilosunun ve vücut şeklinin ne kadar sağlıklı olduğunu belirleme konusunda rol oynar.

Vücut sağlığını olumsuz ölçüde etkileyecek düzeyde aşırı yağ birikmesi anlamına gelen obezite hastalığı; metabolik sendrom, eklemlerde meydana gelen iltihaplanma durumu olan artrit ve bazı kanser türleri de dahil olmak üzere bir dizi sağlık sorununa yol açabilir.

Peki, obeziteye sebep olan nedir?

Aşırı Kalori Tüketimi

Kişi, harcadığı enerji miktarından daha fazla kalori tükettiğinde, insan vücudu bu fazla kalorileri yağ olarak depolar. Bu da aşırı kilo alımına ve obezite hastalığına sebebiyet verir.

Bazı yiyecekler ise kilo alımını hızlandıracak ölçüde fazla yağ ve şeker oranına sahiptir.

Kilo alma riskini artırma eğiliminde olan yiyecekler ise şunlardır:

  • Fast Food yiyecekler (hamburger, pizza, patates kızartması gibi hızlı tüketilebilen ve sağlıksız olan yiyecekler)
  • Yağlı ve işlenmiş etler
  • Birçok süt ürünü
  • Unlu mamuller, hazır kahvaltı gevrekleri ve kurabiye gibi ilave şekerli yiyecekler
  • Gizli şeker içeren ketçap gibi konserve ya da paketlenmiş gıdalar
  • Şekerli meyve suları, gazlı ve alkollü içecekler
  • Ekmek ve simit gibi işlenmiş, yüksek karbonhidratlı yiyecekler

Bu tür yiyeceklerden aşırı ya da orantısız miktarda tüketmek ve aynı zamanda da az egzersiz yapmak, kilo alımı ve şişmanlığa neden olabilir.

Kişi, yiyecekleri fazladan tükettiği takdirde yemek diyeti; meyve, sebze, kepekli tahıllar ve sudan oluşsa bile kilo almaya devam edebilir.

Hareketin Olmadığı Bir Yaşam Biçimi

Günümüzde insanların çoğu kendi ailelerinin dönemlerine kıyasla daha hareketsiz bir yaşam stili benimsemektedir.

Hareketsiz yaşam stillerine örnek olarak:

  • Bedensel işlerde çalışmak yerine ofis ortamında çalışmak
  • Dışarıda fiziksel aktiviteler yapmak yerine evde bilgisayar oyunları oynayarak vakit geçirmek
  • Gidilmek istenen yerlere yürüyerek ya da bisikletle gitmek yerine araba ile gitmek

İnsanlar daha az hareket ettikçe, dijital çağın hastalığı olan obezite de daha çok artış göstermektedir. Ayrıca fiziksel aktivite, hormonların nasıl çalıştığını da etkilediğinden, vücudun gıdaları işleme şekli de dolaylı olarak etkilenir.

Yapılan çalışmalar, fiziksel aktivitelerin insülin seviyelerini sabit tutmaya yardımcı olabileceğini ve dengesiz insülin seviyelerinin kilo alımına neden olabileceğini göstermiştir.

Yetersiz Uyku

Çocuklar ve yetişkinler üzerinde yapılan araştırmalar; uykusuzluğun obezite hastalığını artırma riski olduğunu göstermektedir. Yetersiz uyku, hormonsal değişikliklere sebep olur ve bunu da iştahın artması izler. Böylece de aşırı kalori tüketimi ve kilo alımına giden süreç başlamış olur.

Bir insan yeterince uyuyamadığında, vücut, iştahı uyandıran bir hormon olan ghrelin üretir. Buna ek olarak, uyku eksikliği; iştahı bastıran bir hormon olan leptinin daha düşük üretimine de sebep olur.

Obezite Geni

Bazı obezite vakalarından, yağ kütlesi ve obezite ile ilişkilendirilen ve kısaca FTO (fat-mass and obesity-associated) denilen bir gen türü sorumlu tutulmaktadır.

2013 yılında yapılan bir araştırma; bu gen ile şişmanlık, obeziteye yol açan davranışlar, daha yüksek besin alımı, yüksek kalorili yiyecekleri tercih etme ve tokluk hissetmeme gibi olguların arasında bir bağlantı olduğunu göstermektedir.

Ghrelin hormonu, yeme davranışında önemli bir rol oynar. Ghrelin ayrıca, büyüme hormonlarının salınımını ve vücudun diğer işlevlerinin yanı sıra yağ biriktirmesini de etkiler.

FTO geninin aktivitesi, kişinin obezite hastalığına yakalanma riskini artırabilir, çünkü bu aktivite; kişinin ghrelin hormonunun miktarını belirler.

Obezitenin gelişiminde birçok faktör rol oynamakla birlikte genetik özellikler de hastalık riskini yükseltebilmektedir. Düzenli egzersiz, hareketli yaşam stili ve bol miktarda taze yiyecek içeren sağlık bir diyet; kişinin obezite riskini azaltıcı yöntemlerdendir...

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20