Tarihin kara lekesi: Kristal Gece

Almanya’daki Naziler, anti-Semitizmin yükselişe geçmesiyle birlikte 9 Kasım-10 Kasım 1938’de sinagoglara ateş açtı, Yahudi evlerini, okullarını ve iş yerlerini tahrip etti. Olaylar, 100’e yakın Yahudi’nin ölümüyle sonuçlandı. Kristal Gece’nin hemen ardından, Yahudi halkının sokakları yakılmış binalardan düşen cam parçalarıyla doluydu. Bu sebeple, olayların yaşandığı geceye ‘Kristal Gece’ adı verildi. Bu gecenin arka planına, yaşanan olaylara ve sonrasındaki gelişmelere dair tüm detaylar haberimizde…

ÖZEL HABER 26.04.2019, 00:00 27.04.2019, 15:54 Banu Fırıncılar
Tarihin kara lekesi: Kristal Gece

Adolf Hitler, Ocak 1933’te Almanya başbakanı olduktan kısa bir süre sonra Alman Yahudilerini izole eden ve onları zulme maruz bırakan politikalar oluşturmaya başladı. Aşırı Alman milliyetçiliği ve anti-Semitizmi savunan Hitler’in Nazi Partisi, tüm Yahudi işletmelerinin boykot edilmesini ve tüm Yahudilerin kamu hizmeti görevlerinden alınmalarını emretti.

1933 yılının Mayıs ayında, Yahudi ve diğer ‘Alman olmayan’ yazarların yazıları, Berlin Opera Binası’ndaki bir törende yakıldı. İki yıl içinde, Alman şirketleri artık Yahudilere hizmet etmediklerini duyurdular. Eylül 1935’te kabul edilen Nürnberg Yasaları’na göre, yalnızca Aryanlar tam Alman vatandaşı olabilecekti. Ayrıca, Aryanlar ve Yahudilerin evlenmeleri ya da evlilik dışı ilişki kurmaları yasa dışı hale geldi.

Bu politikaların baskıcı niteliğine rağmen, 1938 yılının büyük çoğunluğunda Yahudilere yönelik taciz temel olarak şiddet içermiyordu. Ancak 9 Kasım gecesi, bu durum çarpıcı bir şekilde değişti.

1938 sonbaharında, birkaç yıldır Fransa’da yaşayan ve Polonyalı bir Yahudi olan Herschel Grynszpan, Nazilerin ailesini Almanya’nın Hanover kentinden Polonya’ya sürgün ettiğini öğrendi. Herschel orada doğmuştu ve ailesi de yıllardır orada yaşıyordu.

Misilleme olarak, 7 Kasım 1938’de bu tedirgin genç, Paris’te Alman bir diplomat olan Ernst vom Rath’ı vurdu. Rath, ağır yaralandığı için iki gün sonra hayatını kaybetti. Nazi Almanyası’nın Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanı Joseph Goebbels, Hitler’in destekçileri arasında anti-Semitik bir coşkunluk yaratmak için bu suikastı hemen değerlendirdi ve Kristal Gece bunun bir sonucu olarak ortaya çıktı.

Nazi çeteleri, 9 Kasım’ın geç saatlerinde başlayarak ve ertesi gün de devam ederek Almanya’daki yüzlerce sinagogu kasıtlı olarak yaktı. Binlerce Yahudi evi, okulu, işletmesi, hastanesi ve mezarlığına zarar verdi. Olaylar sırasında yaklaşık 100 Yahudi öldürüldü.

Nazi yetkilileri, ortalık iyice kızışırken ve binalar yanarken, Alman polis memurlarına ve itfaiyecilere hiçbir şey yapmamalarını emretti. İtfaiyecilerin sadece Aryanlara ait mülklere zarar verebilecek alevleri söndürmelerine izin verildi.

Kristal Gece’nin hemen ardından, Yahudi halkının sokakları yakılmış binalardan düşen cam parçalarıyla doluydu. Bu sebeple, olayların yaşandığı geceye ‘Kristal Gece’ adı verildi.

ABD Holokost Anıt Müzesi’ne göre, Naziler Alman-Yahudi cemaatini zarardan sorumlu tuttu ve 400 milyon dolarlık toplu para cezası verdi. Ayrıca, 30 binden fazla Yahudi tutuklandı ve Almanya’daki Dachau, Buchenwald ve Sachsenhausen toplama kamplarına gönderildi. Bu toplama kampları, özellikle Yahudiler, siyasi mahkûmlar ve Nazi devletinin diğer düşmanlarını bir arada tutmak için oluşturulmuştu.

Bunu biliyor musunuz?

Kristal Gece’den kısa bir süre önce ABD’li havacı Charles Lindbergh, Almanya’yı ziyaret etti ve Alman Hava Kuvvetleri Komutanı Hermann Göring tarafından madalya verildi. Kristal Gece yaşandıktan sonra, Lindbergh madalyayı geri vermeyi reddetti. Ayrıca kendisinin anti-Semitik yorumları da itibarını oldukça zedeledi.

ABD’nin Kristal Gece’ye tepkisi

15 Kasım 1938’de ABD Başkanı Frankin D. Roosevelt, Kristal Gece’ye bir tepki olarak anti-Semitizmi ve Almanya’daki şiddeti sert bir şekilde kınadı. Nazi şiddeti Roosevelt tarafından kınansa da ABD, Alman Yahudilerinin güvenli bir yerleşim arayışını engelleyen göç kısıtlamalarını hafifletmeyi reddetti. Bunun bir nedeni, Nazi casuslarının ABD’de yasal olarak yerleşmeye teşvik edilme ihtimalinin kaygısıydı.

Daha kesin bir neden ise, ABD Dışişleri Bakanlığı’nda bazı üst düzey yetkililerin sahip olduğu Yahudi aleyhtarı görüşlerdi. Bu yetkililerden birisi de, göçle ilgili politikaların yürütülmesinden sorumlu olan Breckinridge Long idi. Long, Avrupalı Yahudilere vize verilmesi konusunda engelleyici bir rol üstlendi. ABD, Pearl Harbor’a Japon saldırısının gerçekleşmesinden sonra İkinci Dünya Savaşı’na girdiği zaman bile bu politikayı sürdürdü.

Koşullar daha da kötüleşti 

Kristal Gece, Yahudilere Naziler tarafından daha şiddetli ve baskıcı bir şekilde muamele edilmesi konusunda bir dönüm noktası oldu. 1938’in sonuna doğru gelindiğinde, Yahudiler Almanya’daki okullarda ve çoğu halka açık yerlerde bulunmaları yasaklanmıştı ve koşullar giderek daha da kötüleşmeye başlamıştı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Hitler ve Naziler ‘Yahudi sorunu’nu çözüme kavuşturmak için ‘Nihai Çözüm’ olarak adlandırdıkları şeyi uygulamaya başladılar ve 6 milyon Avrupalı Yahudi’nin sistematik bir şekilde katliamını gerçekleştirdiler. Buna katliamlara ‘Holokost’ adı verildi.

Alman diplomata silahlı saldırı gerçekleştirmesi, Naziler tarafından Kristal Gece’yi gerçekleştirmek için bir bahane olarak kullanılan Herschel Grynszpan’in kaderi adeta bir sır olarak kaldı. Bilinen tek şey, Paris hapishanesine kapatılması ve daha sonra Almanya’ya transfer edilmesidir.

Bazı kaynaklara göre, Grynszpan en sonunda Naziler tarafından idam edildi. Diğer kaynaklar ise onun hayatta kaldığını, Paris’e yeniden yerleştiğini, burada evlendiğini ve yeni bir isim aldığını iddia ediyor.

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20