Dünya üzerindeki tüm mavi gözlü insanların atası kim?

Bilim insanları dünyadaki ilk mavi gözlü kişinin Karadeniz'den olduğunu söylüyor. Herkes kahverengi gözlüyken bir kişide mavi göz nasıl oluştu? Dünyadaki tüm mavi gözlü insanların atası olan ilk mavi gözlü insan kimdi?

KÜLTÜR-SANAT 17.05.2020, 23:24 19.05.2020, 10:31 Burak Kaya
Dünya üzerindeki tüm mavi gözlü insanların atası kim?

Eğer gözlerinizin rengi mavi ise, muhtemelen dünya üzerindeki tüm mavi gözlü insanlarla bağınız var. Bugün dünyada yaşayan mavi gözlü her insanın, muhtemelen bundan 10.000 yıl önce yaşamış ortak bir atası var. Fakat dünya üzerinde hiç kimse 10.000 yıl önce mavi göze sahip değildi. Dünyadaki herkes kahverengi gözlere sahipti. Sonrasında 6.000 ila 10.000 yıl önce, Karadeniz dolaylarında bir kişi, göz renginde ufak bir gen mutasyonu geçirdi. Bu mutasyon ile insan ırkında bilinen ilk mavi gözlü kişi oldu. Araştırmacılar elbette bugün ilk mavi gözlü insanın kim olduğunu bilmiyor.

Göz renginin mavi olduğu bilinen en eski insan, Kuzey İspanya'da bulunan 7000 yaşında bir iskeletti. İskelet üzerinde yapılan genetik analizleri, gözlerinin mavi olduğunu ortaya koydu.

Mavi göz nasıl ortaya çıktı?

İlk başlarda hangi özelliklerin mavi gözün gelişmesine neden olduğunu merak ediyor olabilirsiniz. Ve gerçekten mavi göz bu kadar nadirse, nasıl zamanla bu kadar çok insan mavi gözlü oldu? Göz rengi melanin adı verilen bir pigmente bağlıdır. Gözün renkli kısmındaki melanin pigmentini düzenleyen genin adı ise OCA2'dir. Mavi göze sebep olan mutasyon, OCA2 genini etkiledi. Bu da OCA2 geninin melanin pigmenti üretmesine ve göz renginin maviye dönmesine sebep olan genetik değişimi tetikledi.

Bir çalışmaya göre araştırmacılar, mavi gözlü insanların %99.5'inin DNA'larındaki aynı yerde aynı mutasyona uğramış geni miras aldıklarını buldular. Mavi gözler hakkında şaşırtıcı bir başka gerçekte, aslında sadece mavi olmadıkları. Gözün renkli kısmına iris adı verilir. İriste ne kadar çok melanin varsa, göz rengi o kadar koyu olur. Mavi gözlülerin irislerinde küçük parçacıklar vardır. Bu minik parçacıklar Tyndall Efekt'e sebep olur. Küçük parçacıklar, ışığın mavi dalga boylarını atomosfere geri yayar. Tyndall Efekt'inin bir sonucu olarak, ortaya mavi renk çıkar. Bu durum tıpkı ışığın gökyüzünde yansıması ile gökyüzünün mavi görünmesine sebep olmasına benzer. Mavi gözler renklerini giren çıkan ışıktan aldığından, ışığın durumuna bağlı olarak farklı renklerde görünebilir. Bu durum da tıpkı renkli gözlü birinin "Mavi giydiğimde gözlerim mavi oluyor, yeşil giydiğimde yeşil görünüyor" demesine benzer.

Soğuk iklim-coğrafya ve mavi göz ilişkisi

Gözlerin mavi olmasıyla ilgili bir başka teori de mavi gözlülerin soğuk iklimlerde avantajlı olmaları. Düşük melanin seviyeleri, güneşten daha fazla D vitamini absorbe etmeyi sağlar. Mavi gözlü insanlar oldukça nadir olsa da, günümüzde Avrupalı insanların %20 ila %40'ı mavi gözlüdür.

Mavi gözün tek bir kişiden dünyaya bu kadar yayılabilmesiyle ilgili bir başka teori de, mavi gözlerin insanlarca çekici bulunması. Mavi gözlü insanların daha kolay eş buldukları ve genetiklerini aktarma fırsatı elde ettiklerine inanılıyor. Bunlar yalnızca teori ve inanış. Bilimsel olarak kanıtlanmış veri değil.  

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20