Devlet korumasındaki böcek! Ağırlığının 10 katını itebiliyor

Antik Mısır’da, yaşamın, ölümsüzlüğün ve var oluşun simgesi olarak kabul edilen ve Mısır tanrılarının fresklerinde de yer alan Scarabeus sacer, halk arasında bilinen adıyla 'tezek' ve 'gübre böcekleri’, Türkiye’nin en büyük subasar ormanı olan Karacabey Longoz Ormanı’nda korumaya alındı.

GÜNDEM 21.06.2024, 12:44 22.06.2024, 14:01 Buse Önder
Devlet korumasındaki böcek! Ağırlığının 10 katını itebiliyor

Türkiye’nin en büyük subasar ormanı olan Karacabey Longoz Ormanı, Bursa’nın Karacabey ilçesinde 730 hektarlık bir alanı kaplıyor. Bu eşsiz doğa alanı, 300’e yakın kuş türü, endemik bitkiler ve nadir görülen birçok canlıya ev sahipliği yapıyor. Longozun dikkat çeken sakinlerinden biri de Antik Mısır’da kutsal kabul edilen ve halk arasında 'tezek', 'gübre' veya ‘bok’ böcekleri olarak bilinen Scarabeus sacer.

Longozun çeşitli bölgelerine yerleştirilen uyarı tabelaları, bu böceklerin ezilmemesi ve korunması gerektiğine dikkat çekiyor ve ekosisteme olan katkıları vurgulanıyor.

Gizli ekosistem kahramanları: Scarabeus sacer

Karacabey Longoz Ormanı'nda yaşayan Scarabeus sacer, Antik Mısır'da tılsımlı kabul edilen ve Mısır fresklerinde sıkça rastlanan bir böcek türü. Bu böceklerin ekosisteme olan katkıları üzerine sayısız belgesel ve araştırma bulunuyor.

Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Zooloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hikmet Sami Yıldırımhan, bu böceklerin yaşamsal döngüleri ve ekosisteme katkıları hakkında detaylı bilgi verdi.

Kendi ağırlığının 10 katını itiyor

Prof. Dr. Yıldırımhan, Scarabeus sacer böceklerinin genellikle yumuşak topraklar, kumsal alanlar ve sıcak bölgelerde yaşadığını belirtti. Boyları 5 santimetreye kadar ulaşabilen ve ağırlıklarının en az 10 katını itme gücüne sahip olan bu böcekler, büyükbaş hayvanların bıraktığı gübreleri kullanarak küreler oluşturur ve bu küreleri yuvalarına taşıyor. Bu süreçte, ön ayaklarıyla küreyi yapıyor ve arka ayaklarıyla yuvalarına taşıyor. Gübrenin içerisine bir yumurta bırakırlar ve bu yumurta yaklaşık 25 gün içinde pupa evresine geçiyor, ardından genç bir böcek olarak gelişir ve aynı döngüyü devam ettiriyor.

Biyoçeşitliliğin artmasına katkıda bulunuyor

Gübre böceklerinin, günlük olarak gerçekleştirdikleri bu işlemle ekosisteme büyük fayda sağladıklarını vurgulayan Prof. Dr. Yıldırımhan, bu böceklerin büyükbaş hayvanların gübrelerini toprağın altına taşıyarak, toprağın azotlanmasını ve gübrelenmesini sağladığını belirtti. Bu işlem, longoz ormanlarındaki biyoçeşitliliğin artmasına katkıda bulunuyor. Ayrıca, gübreleri toprağın altına taşıyarak, dışkı içindeki parazitlerin ve zararlı organizmaların yayılmasını engelliyor.

Gübre böcekleri, toprağı kazarak havalandırıyor ve bu da toprağın verimliliğinin artmasına yardımcı oluyor. Bu böceklerin bulunmadığı bölgelerde, toprağın sıkışması nedeniyle bitkilerin büyümesi zorlaşıyor. Dolayısıyla, bu böceklerin ekosistemdeki rolü son derece önemli hale geliyor.

Prof. Dr. Yıldırımhan, gübre böceklerinin büyükbaş hayvanların sindiremedikleri meyve tohumlarını da yuvalarına taşıyarak biyoçeşitliliği artırdığını belirtti. Bu böcekler, oluşturdukları gübre küreleri içinde meyve tohumlarını toprağın altına taşır ve böylece bu tohumların yeşermesine ve yeni bitkilerin büyümesine olanak sağlıyor. Bu durum, longoz ormanlarındaki bitki biyoçeşitliliğinin artmasına katkıda bulunuyor.

Zararsız ve korunması gereken canlılar

Prof. Dr. Yıldırımhan, gübre böceklerinin insanlara ve diğer canlılara hiçbir zararı olmadığını vurguladı. “Bu böceklerin ısırma veya zehirleme özellikleri bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu böceklerin korunması ekosistem için son derece önemlidir” ifadelerini kullanarak, şehirde yaşayan bazı vatandaşların her türlü hayvanı zararlı olarak görme eğiliminde olduğunu belirtti. Yıldırımhan, bu böceklerin faydalarını anlatarak bu yanlış algının düzeltilmesi gerektiğini ifade etti.

Karacabey Longoz Ormanı’nı ziyaret eden herkesin, bu böceklerin ekosisteme olan katkılarını anlayıp, onları koruma yönünde çaba göstermeleri gerektiğini belirten Yıldırımhan, “Bu ormanı gezerken, Scarabeus sacer böceklerinin önemini bilerek hareket etmek, doğanın bu gizemli koruyucularının yaşam alanlarını sürdürebilmeleri için büyük önem taşımaktadır” dedi.

Yorumlar (0)