Türkiye-Rusya ilişkilerinin ekonomik boyutu!

Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra Rusya Federasyonu ile Türkiye arasındaki ilişkilerin lokomotifi ticari ilişkiler oldu.

EKONOMİ 08.01.2020, 14:40 08.01.2020, 17:44 Erhan Gülsün
Türkiye-Rusya ilişkilerinin ekonomik boyutu!

2015 yılında Rus uçağının Türkiye'nin Suriye sınırına yakın mevzileri bombalarken sınırımızı ihlal etmesi nedeniyle uçak,Türkiye tarafından düşürüldü. 

Uçak krizinden sonra gerilen ilişkilerin üzerine bir de Rusya Federasyonu Büyükelçisi 2016 yılı sonlarında Ankara’da katıldığı bir sergi esnasında suikast sonucu öldürüldü.

Uçak krizinden sonra bir de büyükelçi krizinin yaşanması iki ülke arasında gergin olan ilişkileri daha da gerdi. Yaklaşık olarak iki yıl süren gerginlik döneminden sonra iki ülke yetkililerinin karşılıklı itidal çağrılarıyla gerginlik giderildi.

Rusya’dan S-400 alınması  

2017’de taraflar arasındaki en büyük stratejik ve askeri anlaşma olan S-400 savunma sistemlerinin alınması ile ilgili anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte taraflar arasındaki ticari ilişkiler daha da düzeldi. S-400 savunma sistemlerinin teslim süresi süreç içerisinde öne alınarak 2019 yılı ortalarında teslim edilmeye başlandı. Rusya’dan S-400 alınması bu sefer de Amerika Birleşik Devletleri ile gerginlik yaşanmasına neden oldu.

Rus turistler

Yaşanan uçak krizinden sonra Türkiye’ye gelen Rus turist sayısında da hissedilir seviyelerde düşüşler yaşandı. O dönemde Rus yetkililer tarafından Türkiye’ye tatil için gidilmemesi çağrısında bulunuldu. Ancak iki devlet arasında ilişkilerde normalleşme süreçlerinin başlaması ile birlikte Türkiye’ye gelen turist sayısı normale döndü. Türkiye’ye gelen turist sayısı Türk turizminin bel emiği durumundadır.

Yaş sebze meyve krizi

2015 uçak krizi sonrasından Rusya, Türkiye’den aldığı birçok yaş sebze ve meyve ürününde alımı durdurdu. Çeşitli yollarla (başka ülkeler üzerinden) yapılmaya çalışılan ihracat işlemi de Rusya tarafından ihraç ürünler üzerinde ilaç kalıntısı bulunduğu gerekçesi ya da başka gerekçelerle engellendi. İlişkilerde normalleşmenin sağlanmasının ardından Türkiye’den Rusya’ya yaş sebze ve meyve ihracatı başladı.

Doğalgaz alımı

Türkiye, Rusya’dan doğal gaz alımına 1987 yılında başladı. Türkiye artan doğalgaz ihtiyacını karşılamak için Rusya ile Mavi Akım projesini imzaladı. Mavi akım projesi ile Türkiye, 2000’li yıllardaki doğalgaz ihtiyacını Rusya’dan karşılayacağını taahhüt etti. Mavi Akım Projesi, Türkiye-Rusya ilişkilerindeki temel noktalardan birisi oldu.

Türkiye, Rusya ile yapılan ticarette ülke paralarını kullanacaklarını 2009 yılında yaptığı mevzuat değişikliği ile uygulamaya aldı. Ancak 2009’da yaşanan küresel ekonomik durgunluk tüm ülke ilişkilerinin olduğu gibi Türkiye’nin Rusya ile olan ilişkilerini de etkiledi. Ticaret ilişkileri hızlı düşüş gösterse de küresel piyasalardaki düzelme ile birlikte ticari ilişkiler normalleşme evresine girdi. Ta ki 2015 yılındaki uçak krizine kadar....

TürkAkım Projesi

Bugün Rusya lideri Putin ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımı ile açılacak olan TürkAkım projesinin teklifi 2014 yılında Güney Akım projesinin yerine geçmesi için yapıldı. Ancak yaşanan uçak krizi nedeniyle Türk Akım projesi bir süre askıya alındı.

Normalleşme adımlarından birisi olarak Ekim 2016 tarihinde imzaların atıldığı proje ile Rusya doğalgazının, Karadeniz’in altından yapılacak boru hattı ile Türkiye üzerinden Avrupa’ya satılması planlandı. Proje, 3 yılı aşkın bir sürede tamamlandı ve bugün açılışı gerçekleştiriliyor.

Uçak krizi sonrasında Ruslar Türkiye’deki birçok yatırımını askıya aldı. Akkuyu’da nükleer santral yapmaya talip Rus şirket, kriz sonrasında çekimser kaldı. İki ülke arasında normalleşme yaşanmaya başlamasından sonra Rus şirket, Akkuyu’da nükleer santral kurma ihalesini alarak santralin temellerini attı.

Türkiye Rusya arasında yapılan ticaret hacmi,

Türkiye ile Rusya arasındaki ekonomik ilişkiler, 1990'lı yıllarda başlayarak 2009 yılına kadar artarak devam etti. 2009 yılında dünya genelinde yaşanan durgunluktan dolayı Türkiye ile Rusya arasındaki ticaret hacmi düştü. 2010 yılından 2015 yılındaki uçak krizine kadar ticaret hacmi yine yükseldi. Uçak krizinden sonra yaklaşık 2 yıl süresince Rusya ile dış ticaret hacmi iyice daraldı. İlişkilerin normalleşmeye başlamasından sonra ticari ilişkiler tekrardan yükseliş seyrine girdi.

Tabloda Rusya Türkiye arasındaki ticarete ilişkin verilere yer veriliyor:

Verilerden de anlaşılacağı üzere iki ülke arasındaki ticaret hacmi artarak devam ediyor. Türkiye, Rusya ile yaptığı ticarette büyük açıklar veren ülke konumunda.

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25