Suriye'nin kaderi ne olacak?

Dünya, Türkiye’nin kuzeydoğu Suriye’ye düzenleyeceği operasyonu konuşuyor!

DÜNYA 07.10.2019, 14:41 07.10.2019, 17:38
Suriye'nin kaderi ne olacak?

Dış basın ve dünyanın dört bir yanından siyaset ve savunma analistleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’nin Suriye’de düzenleyeceği operasyona onay vererek Amerikan askerlerinin bölgeden çekilmesi hakkında yorum yapıyor.

Suriye Demokratik Güçleri (SDG), ABD’nin bölgede DEAŞ’a karşı yürüttüğü mücadelede en fazla iş birliği yaptığı müttefiklerinden biri. Ancak SDG, Türkiye tarafından terör örgütü PKK’nın bir uzantısı olarak algılanıyor ve ABD, uzun süredir Türkiye tarafından SDG’ye yardımlarını kesmesi için baskılanıyordu.

Trump yönetimi görevlileri, ABD Başkanı’nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la telefonda görüştükten sonra bölgedeki 100-150 Amerikan askerinin Türk operasyonunun önünü açmak için geri çekileceğine ve operasyona kesinlikle destek vermeyeceğine karar verdiğini açıkladı.

Donald Trump’ın bu kararı, Pentagon ve Amerikan Dışişleri’nin tüm önerilerine karşı çıkar nitelikte. Trump’ın danışmanları, bölgede küçük de olsa bir Amerikan askerî birliğinin bulunmasının hem DEAŞ’ın dirilmesine engel olacağı hem de Rusya’ya karşı bir koz olarak kullanılabileceği kanısındaydı.

Türkiye’nin düzenleyeceği operasyonun süresi ve içeriği veya Kürt güçleriyle çarpışma yaşanıp yaşanmayacağı henüz bilinmiyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 32 kilometre derinlik ve 483 kilometre uzunluktaki güvenli bölgenin en az 1 milyon Suriyelinin ülkelerine dönmesi için ayrılacağını söyledi. ABD ve Türkiye, Ağustos ayından beri 483 kilometrelik sınır hattının 120 kilometresinde ortak devriye operasyonları düzenliyordu.

Cumhurbaşkanı, ABD’ye birlikte yürütülen operasyonların yeterli hızda ilerlemediğinden şikâyetçiydi.

Amerika, Trump’ın kararından önce ne yapıyordu?

Geçtiğimiz hafta Amerikan Savunma Bakanı Mark Esper ve Genelkurmay Başkanı General Mark Milley, Türk mevkidaşlarını arayarak gerginliğin düşmesi için çaba göstermişti.

Amerikan yetkililer, askerlerin nereye çekilecekleri veya bu olayın ABD’nin Suriye’den toptan çekilmesiyle sonuçlanıp sonuçlanmayacağı hakkında bir şey söylemekten kaçınıyor. Trump’ın 2018 Aralık ayında 2000 askerin Suriye’den çekilmesi kararı üzerine dönemin Savunma Bakanı Jim Mattis ve DEAŞ Karşıtı Koalisyon Özel Temsilcisi Brett McGurk istifa etmişti. O günden bu yana Amerikan yetkililer, kuzeydoğu Suriye’de bir Amerikan birliğinin kalması için yoğun çaba harcamıştı.

Geçtiğimiz Eylül ayındaki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda hazır bulunan Amerikan yetkililer ise ABD hükümeti, Başkan Trump dâhil, bölgedeki Kürt güçlerinin desteklenmesi ve Türkiye’nin taleplerinin reddedilmesi konusunda fikir birliği olduğunu söylemişti.

Aynı dönemde Amerika’dan bilgi alan Türk yetkililer ise aynı konu hakkında tamamen farklı şeyler söylüyorlardı: Trump ve diğer Amerikan yetkililer arasında çok büyük bir fikir ayrılığı mevcuttu. Amerikan Ordusu generalleri, Türkiye’nin güvenli bölge taleplerine kesinlikle izin verilmemesi gerektiğini düşünürken, Trump askerlerin çekilmesini istiyordu.

Dış basın ve Amerikan yetkililer ne diyor?

BBC’den Jonathan Marcus, ABD’nin Suriye’den çekilme kararının Amerikan savunma stratejisinde büyük bir kayma yarattığını söyledi.  Marcus’a göre, ABD’nin Suriye’deki müttefiklerini yeniden şekillendirme çabasına girmesi, bölgedeki Kürt müttefiklerinin bir ‘ihanet’ hissiyatına kapılmasına sebep olabilir ve bölgede DEAŞ’ın yeniden yapılanmasına imkân sağlayabilir. Amerikan Kongresi’nin Suriye Araştırmaları Grubu’nun Suriye’nin önemini tekrar tekrar gündeme getirmesinin aksine ABD Başkanı Trump’ın Suriye’den çekilme arzusu, hem bölgeye hem de ABD’ye muhtemel bir tehdit oluşturabilir.

Washington Yakın Doğu Politikaları Türk Araştırmaları Program Direktörü Soner Çağaptay, ABD müdahalesi olmayan bir Türk harekâtının Suriye’de Kürt kontrolündeki bölgeye büyük dikkat çekeceğini söylüyor. Çağaptay, operasyonun Türkiye’deki Suriyeli mültecilerin geri gönderilmesi için büyük önem taşıdığını ve Erdoğan’ın Trump’ın Suriye politikası üzerinde ne kadar etkili olduğunun bir kez daha kanıtlanması olduğunu söylüyor.

Suriye uzmanlarının bir kısmı, Trump’ın kararını “çok riskli ve etraflıca düşünülmemiş” olarak niteliyor. Uzmanlara göre Amerika’nın Kürt müttefikleri aleyhine verdiği bu karar, bölgede 8 yıldır devam eden savaşın uzamasına ve Kürtlerin Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’la anlaşmaya bile çalışmasına sebep olabilir. Uzmanların asıl endişesi, Beşar Esad’ın da desteğini alan Kürtlerin Türk kuvvetleriyle çatışmaya girmesi.

Denizci piyade olarak Irak’ta savaşmış ve Amerika Temsilciler Meclisi üyesi Ruben Gallego, ABD kararının “Orta Doğu’yu istikrarsızlaştırabilecek en büyük hareketlerden biri” olarak niteledi. Gallego, “Kürtler bir daha asla Amerika’ya güvenmeyecek. Kendilerine yeni müttefikler arayacaklar veya bağımsızlık çabasına girecekler.” dedi.

New York Times’a konuşan ve kimliğinin gizli kalmasını isteyen bir yetkili, askerlerin bölgeden ayrılmasının “Türkiye’nin yolundan çekilmek” olduğunu söyledi. Yetkiliye göre ABD ne Türkiye’yi ne de SDG’yi destekleyecek. İki taraf arasında çıkacak bir çatışmada da ABD taraf olmayacak.

Aralık 2018’de istifa eden DEAŞ Karşıtı Koalisyon Özel Temsilcisi Brett McGurk, kararın “yine yabancı bir ülke lideriyle konuştuktan sonra kesinlikle başka bir yetkiliye danışılmadan alınmış pervasız bir karar” olduğu fikrinde. McGurk, “Beyaz Saray’ın aldığı karar, bölgedeki gerçeklerden tamamıyla uzak. Yürürlüğe konulduğu hâlde bölgedeki personelimize vereceği zarar kaçınılmaz ve DEAŞ kesinlikle geri gelecek.” dedi.

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20