Soçi'de Türkiye'yi ne bekliyor?

Soçi'deki tarihî Erdoğan-Putin buluşması öncesi ortaya konulan tezler bağlamında Rusya'nın gerek Suriye gerek Ortadoğu stratejisi tartışılmaya devam ediyor.

DÜNYA 21.10.2019, 17:20 23.10.2019, 11:26
Soçi'de Türkiye'yi ne bekliyor?

Ankara ve Washington arasında varılan mutabakatın ardından Türkiye, ABD’ye beş günlük süre tanıdı. 120 saatin ardından ABD sözünü tutmaz ve SDG güvenli bölgeden dışarı çıkmazsa Türkiye operasyonun kararlılıkla devam edeceğini vurguladı.

Bu sürenin dolduğu tarihte ise Erdoğan’la Putin, Soçi’de bir araya gelecekler. Soçi Zirvesi, Moskova'ya yeterince açık olmayan ve dalgalı seyreden Türkiye-ABD ilişkilerini mevcut durumdan kazanımlar elde edebilme fırsatı sunuyor.

Moskova'daki üst düzey yetkililer, Şam ile Ankara arasında daha geniş kapsamlı bir diyalog başlatılması için bir uzlaşıya varılması gereğini göz ardı etmeyerek Adana Anlaşması’nın Suriye'deki işbirliğinin temelini oluşturduğunu her fırsatta dile getiriyor. Moskova'nın, artık sadece Suriye'nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı duyulmasını istemesiyle değil aynı zamanda Ankara’nın çıkarlarını gözeten politikalarla da gündeme geleceği konuşuluyor.

Moskova merkezli kaynaklar, operasyon daha başlamadan konuya dair fikirlerini şekillendirmeye başlasa da bazı görüşler sadece Suriye'yle alakalı değil. Bunlar daha derin bir bakış açısıyla incelenip Rusya'nın izlediği global politika bağlamında değerlendirilebilir. Zirvede çıkacak sonuçlara dair kamuoyundaki tezler şu şekilde özetlenebilir:

ABD, Suriye'den tamamen çıkmalı

  • Rusya’nın ana hedefi ABD başta olmak üzere Suriye'den İsrail ve Fransa'yı çıkarmak. Bundan dolayı Rusya, Türkiye’nin Barış Pınarı Harekâtı'na karşı çıkmamakta ve Esad ile bir mutabakata varılmasını destekliyor. Moskova yönetimi için Suriye probleminin çözümü sadece Suriye'den Batı'nın çıkmasıyla söz konusu olabilir. Ankara'nın Suriye'de izlediği tutum, bu çerçevede dost kuvvet olarak değerlendiriliyor.

  • ABD, Fransa, İsrail ve birçok Batılı devlet Türkiye'nin düzenlediği operasyonu eleştirerek Kürt milisleri destekledi, bu sebepten ötürü Türkiye’nin Kürt milislerin Rojava diye adlandırdığı Suriye'nin kuzeyine harekâtı, Batı güçlerinin sahadan çıkmasını sağlayan önemli ve olumlu bir unsur. Ancak Batılı güçlerin sahadan çıkartılmasından sonra bölgede barış ve güven ortamı tesis edilebilir ve bir sonraki aşamaya geçilebilir. Suriyelilerden iç siyasette fazlasıyla rahatsız Türkiye için de Batı'nın çıkması önemli. 

Suriye Millî Ordusu sahadan çekilmeli

  • İdlib’deki meselenin çözümü ve Türkiye'nin operasyonunun Rusya tarafından kabul görmesi ilişkili. Rusya'nın onayından sonra Ankara’nın kontrolündeki muhalif güçler (Suriye Millî Ordusu) sahneden çıkarılmalı. Saldırgan olanlar Libya'ya gönderilebilir, kalanı için af söz konusu olabilir. Rusya, Suriye’nin geleceğine yönelik projeleri Ankara’nın istek ve çıkarlarını gözeterek Türkiye’yle konuşmaya hazır. Suriye’nin bölünmez bütünlüğüne saygı çerçevesinde terör gruplarının desteklenmemesi bunun ön şartı.

Kürt meselesinde ortak bir strateji geliştirilebilir

  • Rusya ve Suriye rejimi, Türk çıkarlarını korumaya ve Kürt terör örgütlerine karşı durmaya hazır. Moskova, Suriye'nin kuzeydoğusunda kontrolün sağlanması ve Batı’nın desteğiyle meydana gelen Kürt idari yapısının dağıtılması perspektifine sahip. Türkiye, Rusya, İran ve Suriye (Irak da dahil olabilir), Kürtleri terörist veya sadık gruplar olarak ikiye ayırıp Kürt meselesi konusunda ortak bir strateji geliştirebilir. Zamanında Rusya, radikaller ve vatanseverler arasındaki zıtlığı iç çatışmaya dönüştürerek Çeçen krizini halletmiştir. Böyle bir senaryo Kürtler için de bittabi böyle bir durum söz konusu olabilir. 

Türkiye ABD'yi karşısına alabilir

  • Rusya, Türkiye’nin ABD'yi karşısına alıp NATO’dan uzaklaşmasını memnuniyetle karşılar ve askerî politika alanında daha sıkı bir ortaklığa da S-400 süreci sonrasında hazır. Öte yandan Rusya, ABD'nin yaptırımlar uygulaması hâlinde Türkiye’ye ekonomik desteğini artırmaya hazır durumda. 

"Moskova, Ankara ve Tahran ile işbirliğine hazır"

  • Moskova, coğrafyadaki istikrar konusunda hayatî menfaatlere sahip. Bu bağlamda, ABD varlığından temizlenmesi gereken bir sonraki ülke Irak. Bu konuda da Rusya, Türkiye ve İran'la yakın işbirliğine hazır.
  • Libya meselesinde de Ankara esas olarak Serrac’ı, Rusya Hafter’i destekliyor olmasına rağmen, anlaşmaya varılabilir. Bu madde bağlamında Suriye Millî Ordusunun kimi üyelerinin Libya'ya gönderilmesi Rusya tarafından makul görülmese de ehven-i şer olarak değerlendiriliyor. Millî Ordu'nun Suriye'de bulunmasındansa Libya’da olması tercih ediliyor. Rus bir özel güvenlik şirketinin Hafter’in saflarında savaşmak üzere Libya’ya gönderildiği ve Moskova’nın bu anlamda Libya’da Türkiye’yle karşı karşıya gelmek istemediği ve bundan dolayı da Ankara’yla ortak bir dil arayışı içinde olduğu da not düşülüyor.

ABD ve AB bu coğrafyadan çıkarılmalı

  • Temel hedef olarak Moskova’nın Ortadoğu'da izlediği politika basit ve nettir: ABD ve AB’nin bu coğrafyadan çıkarılması. Rusya’nın müttefiki olarak değerlendirilen herkes bu güçlere karşı hareket etmelidir. İdeolojik bir temelden ve sömürge hevesinden uzak, pragmatist bir siyaset izlemesi Rusya'yı tüm Ortadoğu bölgesinde uydu değil, dost aramaya zorlamaktadır. Bölgede dikkatler yavaş yavaş Batı’nın bölgedeki diğer üslerine doğru kayacaktır. 

Türkiye, Rusya’nın desteğiyle Arap ülkelerine, Kürtlere dair politikalarını diğer merkezlerle aynı çizgiye yaklaştırırsa, bu problem özelinde tatmin edici bir eylem planı geliştirilebilir. Önemli olan bu politika çerçevesine Batı’yı dâhil etmemektir.

Rusya’nın Ortadoğu'daki stratejisi ülkelere ve halklara egemenlik ve jeopolitik bağımsızlıklarını geri kazandırmak üzerinedir.

Rusya’nın Türkiye’yle kısa ve uzun vadeli işbirliği temelini oluşturan bu tezlerin bazıları Soçi’de direkt gündeme gelecekken, bir kısmı da Ankara'ya dair önerilerin arkaplanını tesis edecek gibi gözüküyor. ABD'nin bölgeden çekilme kararının ardından Astana süreciyle birlikte bölgedeki gerçek aktörlerin düşüncelerinin zemin bulması imkânı yaratılmış durumda. İşbirliğinin esas alındığı, pozitif, tutarlı ve kararlı tutumlar gösterildiği takdirde detaylardaki anlaşmazlıklar giderilebilir ve bu zirve Ortadoğu’nun özlem duyduğu barış ve huzur ortamının bölgede hâkim kılınmasında öncü bir rol oynayabilir. Bu kapsamda Türkiyeterörden ve ABD merkezli tehditlerden kurtulacak ve ulusal güvenliğini sağlayacak. Suriye, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü yeniden tesis edecek. Rusya, bölgeden çıkan ABD askerî varlığından sonra Washington’un kendisini kuşatma projesine önemli bir darbe vuracak. Böylece, Ortadoğu, huzur ve barış yolunda önemli bir yol kat etmiş olacak.

Yorumlar (0)
33°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Konyaspor 30 30
15. Malatyaspor 30 29
16. Çaykur Rizespor 30 29
17. Kayserispor 29 28
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Altay 32 51
6. Akhisar Bld.Spor 31 51
7. Fatih Karagümrük 31 50
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 33 48
9. Burnley 33 46
10. Tottenham 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 33 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 34 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 33 42
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24