ABD ile pürüzler giderildi mi?

Uzun süredir beklenen görüşmenin ardından önemli konularda pürüz giderici adımlar atılmamış görünüyor. Birçok kişi görüşmeden Türkiye'nin beklediğini aldığını öne sürse de somut bir anlaşma çıkmadığı görülüyor.

DÜNYA 14.11.2019, 11:53 14.11.2019, 12:32
ABD ile pürüzler giderildi mi?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki görüşmenin ardından yaptıkları açıklamalar, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki pürüzlerin tam anlamıyla giderilmediğini ve uzunca bir süre de giderilemeyeceğini gösteriyor. 

Türkiye'nin görüşmeye giderken yanında götürdüğü konular sayıca fazlaydı. İki ülke arasındaki ilişkilerin tüm zamanların en gergin dönemlerinden birinde olunması sebebiyle ABD'ye çıkarma yapıldı denilebilir. Washington'a devlet filosundaki en büyük uçak olan Boeing 747 ile gidilmesi ve birçok önemli ismin de götürülmesi görüşmenin ne kadar önemli olduğunun göstergesiydi.

 

Konuşulacaklar

Görüşmede konuşulacak herkesin hemfikir olduğu ana gündem maddesi Suriye'nin kuzeyindeki durumdu. Buna ek olarak Washington'ın Türkiye'nin yanında bir tutum göstererek YPG’ye desteğini kesmesi, Suriye'deki terör örgütü YPG’nin sözde lideri Mazlum Kobani'yi muhatap almaması ve terörist olduğunu kabul etmesi bekleniyordu. Öte yandan, S-400 meselesi, F-35 problemi, diplomatik nezakete uymayan skandal mektup, FETÖ ve elebaşının iadesi ve Temsilciler Meclisi’ndeki kararlar Türkiye için temel konulardandı.

Kürtler-YPG karmaşası

Türkiye, ABD’nin terör örgütü PKK-YPG’ye verdiği desteği kesmesi yönünde beklediğini henüz alabilmiş değil. Donald Trump, “Kürtler” olarak nitelediği terör örgütü ile "Harika bir ilişkimiz var." diyerek hâlen muhatap aldıklarının mesajını verdi. Ayrıca, Trump Erdoğan’ın, “Bizim Kürtlerle sorunumuz yok, terör örgütüyle sorunumuz var, iki konuyu birbirinden ayıralım.” cümlesine ve AK Parti'nin bünyesinde 50'den fazla Kürt milletvekili olduğunu söylemesi üzerine de cevap vermedi. Dolayısıyla bu konuda ilerleme katedilmiş değil.

Terörist mi general mi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mazlum Kobani takma ismini kullanan ABD'nin "general" dediği ve vize vermeye hazırlandığı YPG elebaşı hakkında da terörist olduğuna dair eldeki belgelerin verildiğini hatta CIA'in dökümanlarını da takdim ettiğini belirtti. Trump ise bir gazetecinin "Bugünkü görüşme sonrası halen Kobani'yi Beyaz Saray'a davet etmeyi düşünüyor musunuz?" sorusu üzerine "Onunla (Kobani) çok iyi bir telefon konuşması yaptık. Çok yakın çalışıyoruz. Sizin Cumhurbaşkanınız ile de çok yakın çalışıyoruz." ifadesini kullanarak YPG'nin bir numaralı ismini Beyaz Saray'a davet edip etmeme konusunda cevap vermekten kaçındı. Buradan yola çıkarak Trump'ın, “general” ile yakın ilişkilerini devam ettireceği söylenebilir.

FETÖ meselesi

Erdoğan, FETÖ elebaşı Fethullah Gülen'in 15 Temmuz girişiminin arkasındaki kilit isim olduğunu vurgulayarak iadesine ilişkin belgelerin verildiğini, ABD'nin Türkiye'den istediği her terörist için kendilerinin gerekeni yaptıklarını belirtti. Cumhurbaşkanı, görüşme esnasında da "FETÖ'nün ABD'deki mevcudiyetinin sona erdirilmesi yönündeki talebimizi ve beklentimizi bir kez daha vurguluyoruz." ifadelerini kullandı ancak Trump, Erdoğan’ın bu sözlerine rağmen yine Gülen konusunda yorum yapmaktan kaçındı. Anlaşılan o ki Trump'ın bu konuya dair sarf ettiği tek cümle hâlen geçerli: "Bu, gündemimizde olan bir durum değil."

Skandal mektup

Bir gazetecinin sorusunu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump’ın gönderdiği basına sonradan sızan skandal sözlerle dolu nezaket dışı mektubu geri takdim ettiğini söyledi. Erdoğan'ın yine "takdim" kelimesini kullanması dikkat çekerken Trump, Erdoğan’ın bu sözlerine de hiç karşılık vermedi.

S-400 ve F-35

İki ülke arasındaki belki de uzlaşma sağlanabilecek tek konu olarak S-400 meselesi göze çarpıyor. Türkiye daha önce S-400'lerin pazarlık konusu olmayacağı konusunda sinyaller vermesine rağmen dün ABD ile görüşmelerin devam edebileceği hususunda açık kapı bırakıldı. Erdoğan'ın daha önceki "ABD bize patriot vermek istiyorsa buyursun, versin. Gerçi bunlar teröristlere bunları ücretsiz veriyorlar, bedava veriyorlar. Biz bunlardan paramızla istedik. Obama döneminden beri istiyoruz. Vermediler. Hep 'Kongre müsaade etmiyor.' dediler" sözlerinden hareketle Patriot satışı ya da Türkiye'nin F-35 programına döndürülmesi gibi hususlarda anlaşma sağlanırsa S-400 rafa kalkabilir.

Temsilciler Meclisi kararları

Üstteki konu başlıklarına kıyasla daha küçük bir problem sayılabilecek ABD Temsilciler Meclisi'nde alınan kararlara ilişkin Erdoğan, "Temsilciler Meclisi'nde 29 Ekim'de alınan kararların bu amaca (terör çevrelerinin ilişkileri bozmaya çalışması) hizmet ettiğini, Türk milletini incittiğini Sayın Başkan'la paylaştım." ifadelerini kullandı. Bugün sabah saatlerinde ise, son günlerde Türkiye karşıtı tutum izleyen ABD'li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ise ABD Senatosu'ndaki Ermeni tasarısını bloke etti.

Genel tablo böyleyken bu görüşme iki ülke için de geniş çaplı somut bir gelişme sağlamamış gözüküyor. Hâl böyle olunca taraflar arasındaki büyük pürüzlerin hâlen giderilmediği ve bir süre de giderilemeyeceği söylenebilir.

Habernediyor.com / Turgut Başer

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 30 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 32 55
4. Chelsea 32 54
5. M. United 32 52
6. Wolverhampton 32 52
7. Sheffield United 32 47
8. Arsenal 32 46
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Crystal Palace 32 42
13. Newcastle 32 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 32 33
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 32 27
20. Norwich City 32 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 33 37
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 33 34
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24