27 yılda Fuzuli'yi bakın ne hâle getirmişler!

Muzaffer Azerbaycan ordusunun işgaline son verdiği Fuzuli şehrinde birçok kültürel, tarihî ve dinî yapının 27 yıllık işgal boyunca nasıl yok edildiği görüldü.

DÜNYA 29.11.2020, 13:13 Cemil Turan
27 yılda Fuzuli'yi bakın ne hâle getirmişler!

Anadolu Ajansı, yaklaşık 27 yıldır terör devleti Ermenistan'ın işgali altında bulunan ve Kahraman Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından azat edilen Fuzuli kentini ve muzaffer Azerbaycan ordusunun Fuzuli'de ele geçirdiği katil Ermenistan ordusuna ait askerî karargâhı görüntüledi.

Birçok siperin yerle bir olduğu, askeri araçların hasar gördüğü ve imha edildiği Fuzuli kentine güvenlik noktasından giriliyor. Kentteki dinî, tarihî ve kültürel yapıların 27 yıllık süreç içinde nasıl yok edildiği henüz kente girişten itibaren göze çarpıyor.

Ermenistan ordusunun Fuzuli'yi işgal ettiği 1993 yılından bu tarfaa kimsenin ikamet etmediği ve 144 bini aşkın Azerbaycan nüfusunun terk etmek zorunda kaldığı Fuzuli kentinde, çok sayıda önemli tarihî, kültürel ve dinî yapının ise hem süreç içinde yağmalama ve bakımsızlık ile yok olduğu hem de savaşta yerle bir olduğu görülüyor.

Cami enkazında dikkat çeken işlemeli direkler ve sütunlar

Yok edilen önemli tarihî değerlerden biri de Azerbaycan ve Karabağ mimarisinin önde gelen ismi Karabaği tarafından yapılan Hacı Ali Ekber Camisi.

Karabaği, Türkmenistan'a Ukrayna'ya, Rus İmparatorluğu tarafından hüküm sürülen topraklarda çok sayıda esere imza atmış önemli bir isim ve bir camisi de Fuzuli'de bulunuyor.

Karabaği, Fuzuli kentine 100 kilometre uzaklıkta bulunan Şuşa şehrinden çıkmış ünlü bir mimar. Karabaği'nin, Fuzuli kentinde yaptığı Hacı Ali Ekber Camisi, terör devleti Ermenistan'ın kenti işgali sırasında tamamen yıkılmıştı.

Camiden geriye ise bugün sadece bir minare kaidesi ayakta duruyor. Cami enkazı altındaki işlemeli direkler ve işlemeli sütunlar dikkat çekiyor.

Gazete binası harabesi

İşgal öncesi yaklaşık olarak 144 bin insanın yaşadığı Fuzuli kentinin önde gelen gazetelerinden Araz gazetesinin hem yönetim hem de matbaa binası olarak kullandığı binanın yüksek ve kemerli kapısının da şehrin yıkıntıları arasında olduğu görülüyor.

Sadece Fuzuli kentinde 4000'in üzerinde abonesi olan Araz gazetesinin beyaz renkte kesme taştan yapılmış kapısı üzerinde ise bugün, alçak işgalden azat oluşun ardından dikilen ve şu an dalgalanan Azerbaycan bayrağı yer alıyor.

Fuzuli kentinin işgal edilmesinden sonra "Dönüş" ismini alan Araz gazetesinin binası gibi, şehirdeki çok sayıda binanın inşaatında değerlendirilen beyaz taş, kent yakınlarındaki ocaktan çıkarılıyor. Ocak, işgalin son günlerine kadar terör devleti Ermenistan tarafından da kullanılmış.

Fuzuli'nin mezarlığı da aynı şekilde 27 yıl önce işgalin ilk günlerinde tamamen tahrip edilmiş ve zaman içerisinde neredeyse tamamen yok edilmiş. Mezarlıkta Kiril alfabesi ile yazılı çok sayıda Müslüman mezarı bulunurken, Fuzuli kentinin tanınmış sanatçı ve siyasetçilerien ait heykellerinin de parçalanarak mezarlıklara atıldığı görülüyor.

Her yer Ermeni askerlerinin eşyaları ile dolu

Azerbaycan ve Ermenistan arasında Rusya'nın arabuluculuğunda imzalanan ateşkes anlaşmasından önce işgalden azat edilen Fuzuli kentinde, her köşede Ermeni askerlerinin izlerini görmek mümkün.

Ermenistan askerleri Fuzuli'den kaçarken özel eşyalarını, askeri kıyafetlerini, silahlarını, dolu mühimmat kutularını bile almaya fırsat bulamamış. Katil Ermenistan ordusu tarafından karargâh olarak kullanılan yer de Anadolu Ajansı tarafından görüntülenenler arasında yer alıyor.

Fuzuli şehrinin girişinden itibaren etrafta kullanılmamış veya patlamamış mühimmatlar, çoğu hurdaya dönmüş ve hiçbiri götürülememiş askeri araçlar dikkat çekiyor.

Ermenistan askerlerin kıyafetlerini, kamuflajlarını, özel eşyalarını, silah ve mühimmatlarını toplamadan apar topar terk ettiği karargâhın çevresinde ise çok sayıda askerî araç da bulunuyor.

Fuzuli işgali sırasında 1100'ün üzerinde şehit verildi

Fuzuli kentinin merkezi ve köylerinin büyük bölümü, 1993 yılında işgalci ve terör devleti Ermenistan'ın bebek katili ordusu tarafından işgal edilmişti.

1386 kilometre kare araziye sahip Fuzuli kentinde, işgal öncesi 144.000 Azerbaycan Türkü yaşıyordu.

Fuzuli şehrinin Ermenistan ordusuna karşı 1990'lı senelerde en az 1100 şehit verdiği belgeli hâlde kayıtlarda bulunuyor. Ermeni güçlerinin alçak saldırılarında en az 1500 Fuzuli sakini yaralanmış, 155 çocuk ise babasını ve annesini yitirmişti.

Fuzuli şehir merkezi toplam 1 kasaba ve 75 köyden oluşuyor ve Fuzuli kentine bağlı 20 köy hiçbir zaman işgal edilmemişti.

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu