Türk bilim insanlarının rotası Kuzey Kutbu

Antarktika seferlerini başarıyla tamamlayan Türk bilim insanları, ilk Türk Arktik Bilimsel Seferi'ni gerçekleştirerek araştırma rotalarına Kuzey Kutbu'nu da ekledi.

BİLİM-TEKNOLOJİ 06.08.2019, 17:00 06.08.2019, 17:02 Banu Fırıncılar
Türk bilim insanlarının rotası Kuzey Kutbu

Türk bilim insanları, Antarktika'da yaptıkları çalışmalarla adından söz ettirmeye devam ediyor. İlk Türk Arktik Bilimsel Seferi'ni gerçekleştiren Türk bilim insanları, güney kutbunun ardından bilimsel araştırmalarına Kuzey Kutbu'nu da dahil etti.

Antarktika seferlerinin ardından Türk bilim insanları, araştırma rotalarına Arktik Okyanusu'nu da ekledi. İlk Türk Arktik Bilimsel Seferi, İTÜ Kutup Araştırmaları Uyg-Ar Merkezi öncülüğünde bir ekiple Türkiye İş Bankası sponsorluğunda temmuzda ayında yapıldı.

İlk Türk Arktik Bilimsel Seferi'ne Doç. Dr. Burcu Özsoy öncülük etti. Özsoy, söz konusu sefere ve Arktik bölgesinde yaptıkları çalışmalara ilişkin soruları yanıtladı.

Minimum ayak iziyle maksimum verimde bilim hedefleniyor

Kutup bölgelerinin dünyanın en zorlu coğrafya ve iklimine sahip alanları olduğunu vurgulayan Özsoy, tüm zorluklarına rağmen bu bölgelere gitmenin ve araştırma yapmanın bir insanın hayatında yaşayabileceği en güzel anlardan biri olduğunu ifade etti. 

Özsoy, seferdeki ana amaçlarının minimum ayak iziyle maksimum verimde bilim yapmak olduğuna dikkat çekerek, "Sefere 7 bilim insanı katıldı ve hepsi canını dişine takarak çalıştı. Gün ışığından 24 saat faydalanılan bölgede, Türkiye'nin çeşitli kurum ve kuruluşlarından 41 katılımcının 14 araştırma projesi için çalışmalar yürütüldü." dedi.

İklim değişikliği ve çevre kirliliği konuları çalışıldı 

Arktik Okyanusu'na ulaşmak için ilk olarak Norveç'in başkenti Oslo'ya gittiklerini belirten Özsoy, buradan Norveç egemenliğindeki Svalbard Takımadaları'nda bulunan Longyearbyen'a ulaştıklarını söyledi. 

Özsoy, burada kiraladıkları gemiye yerleştiklerini ve seferin tamamında gemide kaldıklarını bildirdi. 

Burada bilim insanlarının özellikle iklim değişikliğinin ekosistem üzerine etkileri ve çevre kirliliği konularında çalışmalar yaptığını ifade eden Özsoy, şunları söyledi:

"Mikroplastik örneklemeleri, pasif örnekleyicilerle kalıcı organik kirleticilerin belirlenmesi, yakıt kirlilikleri ve kaynaklarının belirlenmesi, plankton tür ve dağılımları, deniz buzu gözlemleri ve uydu verileri ile korelasyonu, hava kalite ölçümleri gibi projelere ek olarak lise öğrencileri tarafından üretilen meteorolojik ve atmosferik ölçüm istasyonunun fizibilite çalışmaları da yapıldı. Havanın hiç kararmaması fizyolojik olarak bizleri etkilese de bu durumu avantaja çevirip daha uzun çalışma ve seyir saatlerine sahip olduk."

"Kuzey ve güney kutup bölgeleri, iki farklı gezegen gibi"

Özsoy, küçük bir yaşam alanında geçirilen sürenin seferin en zorlayıcı yanlarından biri olduğuna işaret ederek, "Kısıtlı imkanlar sebebiyle gemideki suyun çok tasarruflu kullanılması için sefer süresince sadece bir gün, o da bir üs ziyaretimizde duş alabildik. Tabii ki herkes alışık olduğu düzenden, bu bilinmezliğe ve mahrumiyete geldiğinde zorlanıyor." diye konuştu.

Arktik bölgesinin Antarktika'dan farklı olduğunu söyleyen Özsoy, kuzey ve güney kutup bölgelerinin iki farklı gezegen gibi olduğunu aktardı.

Özsoy, Antarktika'nın bembeyaz buzullardan oluşan kocaman bir kıta olduğuna dikkat çekerek, "Arktikte çalışma bölgemiz olan Svalbard Adası ve çevresinde eriyen buzullar ve onların getirdiği çamurla kahverengi olmuş deniz, buzul yarıkları ve hepsinden öte azalan deniz buzları vardı. Antarktika'da sayısı binlerle ifade edilen penguen kolonilerini bulunurken Arktik bölgesinde nesli avcılık ve doğal yaşam alanlarının azalması nedeniyle azalan kutup ayıları vardı. Güney Okyanusu'nda sürekli görmeye alıştığımız balinaların bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda olması da dikkatimi en çok çeken hususlardandı." ifadelerini kullandı. 

"Antartika, dünyadaki tatlı suyun yüzde 70'ini barındırıyor"

Güney ve kuzey kutup bölgelerine gerçekleştirilen seferlerin Türkiye için önem taşıdığını vurgulayan Özsoy, bu bölgelerin iklim, doğal kaynaklar ve jeopolitik konumlarıyla değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. 

Antarktika'nın dünyadaki tatlı suyun yüzde 70'ini ve daha birçok doğal kaynağı barındırdığını kaydeden Özsoy, şunları söyledi:

"Arktik Okyanusu ise dünyanın en sığ okyanusu. İklimin temelini oluşturan akıntıların ve okyanus besin zincirinin başladığı bölgeler. Ayrıca küresel iklim değişikliğiyle birlikte deniz buzundan açılan bölgelerde doğal kaynaklar ve canlı kaynakları kullanılırken, açılan yeni ticaret rotaları da gelecek yıllarda daha popüler olacak. Türkiye olarak hem küresel iklim değişikliğini takip etmek ve gelecek politikalarımızı belirlemek hem de dünyada güçlü bir devlet olarak her iki kutup bölgesinde de fiziki varlığımızın sağlanması lehimize olacaktır."

"Arktik bölgesinde buzullar eriyor"

İklim değişikliğinin Arktik bölgesine etkisine de değinen Özsoy, Türkiye'nin yaklaşık 17 katı büyüklüğünde bir yüzölçümüne sahip olan Arktik Okyanusu'nda, yalnızca son yüzyılda Türkiye yüzölçümünün yaklaşık 4 katı büyüklüğünde bir buzun yok olduğunun hesaplandığını söyledi. 

Özsoy, 1979'dan beri yapılan ölçümlerin Arktik Okyanusu'ndaki deniz buzu alanının 40 yıl içindeki en düşük üçüncü değeri 2018 yılında yakaladığını belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Maalesef 2019'daki erime oranı, bir önceki yılda görülen erime rekorunu gölgede bıraktı. 2012'de alınan veriler bugüne kadar toplanmış en düşük deniz buzu miktarı rekorunu kırarken, 2019 yılı değerleri 2012 yılı değerlerinin de altında. Bölgedeki iklim değişikliği etkilerinin artması, yeryüzünün ısı makinaları gibi çalışan atmosfer ve okyanuslardaki dengenin değişme potansiyeli ve sera gazı salınımındaki artışlar, bizlere yaşadığımız yüzyılın ilk yarısına kadar bunların çok ciddi sonuçlar doğuracağına işaret ediyor."

Yorumlar (0)
16°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Antalyaspor 29 37
10. Gaziantep FK 29 35
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 29 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 32 55
4. Chelsea 32 54
5. M. United 32 52
6. Wolverhampton 32 52
7. Sheffield United 32 47
8. Arsenal 32 46
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Crystal Palace 32 42
13. Newcastle 32 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 32 33
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 32 27
20. Norwich City 32 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 33 59
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 33 37
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 33 34
18. Mallorca 33 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24